Trudności jako oczywistość. Doświadczenie trudności jako wyjście do poszukiwania rozwiązań.  

Kiedy przychodzimy na świat ludzie nam życzą wszystkiego najlepszego – zdrowia, szczęścia, powodzenia w życiu, żeby wszelkie trudności nas omijały. I trudno nie doceniać i nie czerpać z takiej życzliwości. Nikt nie życzy nam żeby było trudno – i słusznie. Jednak, czy realnie może spełnić się takie życzenie, by trudności nas omijały? Zdecydowanie nie! Są i będą częścią naszego życia. Zatem warto oczywiście trzymać kciuki, by było ich jak najmniej, ale warto życzyć sobie gotowości do nabywania umiejętności radzenia sobie z trudnościami. Warto pamiętać, że nie trudność, nie błąd czyni porażkę, ale to, co z nimi robimy.

Potrzebujemy zainwestować w dobry serwis - bo wszystko, nawet najlepszej jakości może się popsuć, może wymagać pielęgnacji, a czasem wymiany. Nie na wszystko mamy wpływ, nie zawsze doszacujemy ryzyko, nie zawsze inni chcą z nami współpracować, czy wreszcie nie zawsze chce nam się podejmować wysiłek w kierunku zmiany. Czasem wiesz co i jak zrobić i niestety mierzysz się ze ścianą. Czasem na własne życzenie, a czasem poza osobistym wpływem dzieje się nasze uczestnictwo w trudności. Tak czy siak, brak konstruktywnych reakcji, sposobów radzenia sobie z trudnością tylko ją może pogłębiać i odbierać wiarę w jej pokonanie.

Lęk przed niepowodzeniem czasem podpowiada nam, by wybierać trwanie w niechcianym - paraliżuje działania, przynosi poddanie się losowi. A przecież mamy wiele możliwości – jedną z nich, niezwykle istotną, jest nabywanie umiejętności radzenia sobie z trudnościami. Równie ważne są cierpliwość, konsekwencja w działaniu i pokora, ale także prawo do błędu, do swojej drogi i potykania się o kamienie. Nie wygładzisz wszystkiego, nie zawsze znajdziesz idealne rozwiązanie, ale możesz zrobić pierwszy krok w kierunku doskonalenia dobrych praktyk lub minimalizowania zagrożeń. Włożony wysiłek przyniesie Ci satysfakcję i poczucie sprawstwa, a jeśli nie będziesz zadowolony z efektów, to zdobędziesz ważną wiedzę i wnioski stanowiące bazę rekomendacji do wdrożenia kolejnych, lepszych działań – tak człowiek nabiera wprawy i uczy się i rozwija.

Jeśli tylko możesz, to unikaj tego, co może Ciebie lub innych dobić, bo może już nie być czego wzmacniać, ale nie unikaj trudności – odkładanie momentu stawiania czoła trudnościom wprowadza Cię w coraz dłuższy i ciemniejszy kanał – coraz trudniej wtedy z niego wyjść. Zatrzymaj się, rozejrzyj i zobacz, że nie jesteś sam – inni też szukają rozwiązań, bo borykają się z trudnościami, ale też zobacz, że nie jesteś sam – bo są obok ludzie gotowi wesprzeć Cię w poszukiwaniu rozwiązań, ale też w pokonywaniu trudności – często są i mogą to być najbliżsi, ale nie tylko Oni. Ludzie są po to, by Tobie towarzyszyć – szukaj takich którzy mają dla Ciebie czas, uwagę, słuchają ze zrozumieniem, wychodzą poza własne interesy i wspierają w zaspokajaniu potrzeb – takimi się otaczaj, są gwarantem dobrego życia i wsparcia i nie bądź im dłużny- dawaj z siebie co najlepsze! Dobre relacje są fundamentem minimalizowania i pokonywania trudności.

Trudności wymagają siły i takie sytuacje tworzą silnych ludzi, a silni ludzie tworzą lepsze czasy. Komfort wynikający z braku podejmowania wysiłku może być pułapką i sprzyjać słabości. Może przyczyniać się do braku umiejętności budowania w trudnościach, tworzy słabych ludzi, a Ci tworzą trudne czasy. Buduj na swoich mocnych stronach – masz ich sporo! Nie musisz jednak umieć ze wszystkim dawać sobie rady, masz prawo do słabości, ale nie lekceważ nabywania umiejętności, które zwiększą Twoją samodzielność, siłę. Życz sobie i innym umiejętności radzenia sobie z trudnościami, umiejętności proszenia o pomoc, odpuszczania, stawiania realnych celów i radości w pokonywaniu trudności, szczęścia budowania dobrego, wystarczającego, nie zawsze najlepszego. I życz sobie i innym i dbaj o swoje i innych zdrowie – to baza.

I pamiętaj, że obcowanie z trudnością, pokonywanie lęków wymaga bezpiecznego zaplecza, wsparcia, alternatywy. Nie rób pochopnych kroków, szukaj dla swojego „eksperymentowania”, działania w kierunku pożądanych rozwiązań, bezpiecznego kontekstu i życzliwych wspierających ludzi. Trudności będą wyzwalać w Tobie różne reakcje, emocje. Zaakceptuj możliwość wystąpienia negatywnych scenariuszy w życiu i koncentruj się nie na rozwiązaniach. Obserwuj siebie i zadbaj o swoje potrzeby w trudnościach – korzystaj z zasobów z różnych obszarów – nie tylko swoich. I dbaj o siebie każdego dnia, uzupełniaj wyczerpane zasoby, odpoczywaj, uzupełniaj wyczerpaną energię.

Traktuj trudność jak ważną lekcję, jako okazję do zmiany strategii działania, do lepszego poznania siebie, do zdobywania nowych kompetencji, do rozwoju. Ucz się tego jak trudność przekuć w korzyść, w sukces – korzystaj ze wsparcia specjalistów. To, co wybierzesz zależy od Ciebie – wybierz siebie i swoje dobre życie. Oswajaj trudności i lęki – nie trać energii na ich przeganianie, pozyskuj energię dla ich pokonywania. Koncentruj się na tym, czego potrzebujesz, co możesz zrobić i co masz, by uruchomić konstruktywne działanie, a nie na tym, czego nie masz i nie możesz zrobić.

Kilka podpowiedzi w związku z poszukiwaniem punktów oparcia i budowania efektywności w pokonywaniu trudności. Jak zbudować dystans i skuteczniej rozwiązywać problemy?

Pamiętaj, że myślimy sprawniej, kreatywniej, bardziej zadaniowo - kiedy jesteśmy zdystansowani od problemu. Kiedy nie jesteśmy "w sytuacji".

Zatem jeśli masz problem, który budzi dużo emocji – prześpij sięz nim, wróć do niego za dzień, dwa, poszukaj dystansu. To pomaga zobaczyć sprawę z nowej, innej perspektywy. Spróbuj wejść w rolę obserwatora, „stań z boku”, zmień perspektywę.

• Kieruj uwagę na to, co dobre
• O trudnościach myśl w sposób zintegrowany, całościowy
• Bazuj na dostępnych zasobach własnych oraz innych dostępnych
• Odwołuj się do aspiracji, wartości, celów, marzeń
• Traktuj poszukiwanie rozwiązań jak priorytet
• Definiuj oczekiwane efekty i optymalizuj koszty
• Angażuj się w działanie
• Szukaj współpracy z ludźmi, którzy mogą być dla Ciebie wsparciem

Ale pamiętaj:

Nie miej presji wyłącznie na pozytywne myślenie. Uprawiaj realny optymizm. Nie unikaj negatywnych emocji – one niosą też ze sobą ważne informacje. Za każdą emocją stoi potrzeba – nazwij ją.

Z życzeniami nabywania i dysponowania najlepszymi „serwisowymi” praktykami.

Pozdrawiam, Iwona Haba (psycholog szkolny)